Ενα διαφορετικό ηλεκτρονικό ημερολόγιο του δημοσιογράφου Νίκου Ελ. Θεοδωράκη
Πέμπτη, Νοεμβρίου 13, 2008
Ετσι «συρρικνώνονται» οι εφημερίδες
Σήμερα το μεσημέρι, κατά τις τρεις, συνεδριάζει το νομαρχιακό συμβούλιο Αθηνών, στο νέο κτίριο της Νομαρχίας Αθηνών στη Συγγρού. Κατά τα φαινόμενα δεν πρόκειται να συζητηθεί και το υπό ανέγερση κτίριο στη γωνία Αίμωνος και Ευκλείδου. Εμείς συνεχίζουμε σταθερά τον αγώνα μας. Μεθαύριο Σάββατο, πάρτε τα παιδιά σας και ελάτε να... ζωγραφίσουμε τη γειτονιά που ονειρευόμαστε...
Τα τελευταία χρόνια η αναγνωσιμότητα των εφημερίδων συρρικνώνεται. Φταίνε, λέει, το internet, η τηλεόραση αλλά και οι ίδιες οι εφημερίδες που αντί να τονώνουν την ύλη τους με αποκλειστικά ρεπορτάζ και έρευνες περιμένουν από τα C.D. που «φιλοξενούν»α πουλήσουν φύλλα.
Όλα αυτά είναι σωστά. Μα την Κυριακή στην Καρύταινα ανακάλυψα έναν ακόμα λόγο...
Σ' αυτό το παραδοσιακό χωριουδάκι της Αρκαδίας υπήρχε παλιότερα ένα μαγαζί (κάτι σαν παντοπωλείο” που πουλούσε και εφημερίδες. Είχα χρόνια να αγοράσω εφημερίδες και να, που τώρα που δοκίμασα να αγοράσω κυριακάτικα φύλλα, είδα ότι το μικρό μαγαζάκι είχε κλείσει. Ρώτησα και μου είπαν ότι ο παππούς πέθανε. Φυσικά οι εφημερίδες ήταν φαίνεται, ένα προσωπικό στοίχημα. Κανείς δεν σκέφθηκε να να τις πάρει και να βρίσκει ο κόσμος που θέλει να πάρει την εφημερίδα του.
Ακολουθούν το βιολογικό κύκλο του παππού. Φεύγουν οι παππούδες, τέλος οι εφημερίδες... Περίεργο. Στην πρώτη ματιά η Καρύταινα μοιάζει με ένα φυσιολογικό χωριό.
Στους δρόμους κυκλοφορούν νέοι άνθρωποι, στις καφετέριες πίνουν τον πρωινό καφέ τους οι άνθρωποι που βγήκαν από την εκκλησία πριν από λίγο...
Είναι Νοέμβρης μα έχει έναν ήλιο δυνατό που θαρρείς πως καίει. Ο Λάμπρος θέλει να ανεβούμε μια βόλτα στο κάστρο, να περπατήσουμε στα ερειπωμένα αρχαία. Στον τόπο περπάτησε ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και οι ντόπιοι θεώρησαν σκόπιμο να τον κάνουν... πολιτιστικό σύλλογο του χωριού. Η «σφραγίδα του» υπάρχει στα έργα που έχουν φτιάξει, σε πινακίδες σκαλισμένες στο μάρμαρο, έτσι να μείνει στο χρόνο.
Περπατούμε στα στενά δρομάκια του χωριού. Αν και δεν έχει την ανάπτυξη της Στεμνίτσας διαθέτει μια μοναδική ομορφιά. Οι κληματαριές, άδειες από φύλλα γέρνουν μέσα στο δρόμο. Σπίτια ερείπια, γκρεμισμένα που πιάνεται η ψυχή σου να τα βλέπεις και δίπλα άλλα περιποιημένα και φτιαγμένα, αναπαλαιωμένα, όμορφα πετρόχτιστα.
Η επαρχία διαθέτει οάσεις ομορφιάς. Και η Αρκαδία έχει τη δική της μοναδικότητα να παρουσιάσει. Οι εποχές άλλαξαν. Η Καρύταινα με τη μεγάλη ανάπτυξη συρρικνώθηκε. Άλλα χωριά πήραν τη σκυτάλη και πάνε μπροστά. θα μείνουν πάντα όμορφα στη σκέψη μας και την καρδιά μας να ακουμπάμε πάνω τους να παίρνουμε ενέργεια και δύναμη...
Το κάστρο της Καρύταινας, όπως φαίνεται κάτω από το χωριό, από την πλατεία...
Το χωριό Καρύταινα όπως φαίνεται από ψηλά... Κτισμένο στην πλαγιά του βουνού...
Να και η χελώνα... Ανεβαίνει κι αυτή στο κάστρο αλλά από άλλο δρόμο...
Άλλη μια άποψη της Καρύταινας ψηλά πάνω από το κάστρο...
Από την ξενάγηση στον χώρο. Ιδιότυπη κάπως, καθώς έγινε στο προαύλιο κάτω από τον ήλιο, αφού η Μονή δεν είναι επισκέψιμη εσωτερικά...
Ο κ. Φωτεινάκης, ο πρόεδρος του ΟΙΚΟ.ΠΟΛΙ.Σ. μας περίμενε και μας καλωσόρισε μόλις φτάσαμε το πρωί στο ραντεβού για την ξενάγηση...
Μπαίνουμε στον προαύλιο χώρο της Μονής Δαφνίου...
Η πρώτη ματιά είναι εντυπωσιακή. Είναι απομεινάρια των τελευταίων χρόνων...
Η εκκλησία με τις σκαλωσιές των εργατών. Κλειστή. Μείναμε στο προαύλιο κάτω από τον καυτό ήλιο...
Η φιλόλογος κ. Ζαμπούνη από την αρχή δήλωσε ότι δεν είναι ξεναγός. Είχε όμως μαζέψει αρκετά στοιχεία να μας πει...
Ο ηθοποιός κ. Χρυσομάλλης διαβάζει την περιγραφή του Χάνς Κρίστιαν Άντερσεν του γνωστού Δανού παραμυθά που περπάτησε το χώρο αυτό το 1841.
Το είχαμε διατυπώσει ως πρόταση από τούτο εδώ το Blog πριν από μερικές μέρες. Να πάμε μια κυριακάτικη βόλτα στη Μονή Δαφνίου και να μας ξεναγήσει ο ΟΙΚΟ.ΠΟΛΙ.Σ ένας σύλλογος από το Χαϊδάρι. Και πολλοί στο άκουσμα και μόνο του Δαφνιού γέλασαν. Εύκολα συμπέραναν ότι θα πηγαίναμε στο ίδρυμα με τους ψυχικά άρρωστους που υπάρχει στην περιοχή. Αλλά έκαναν λάθος…
Ήταν ένα πολύ όμορφο κυριακάτικο πρωινό. Είχε μια μικρή ψυχρούλα, αλλά ο ήλιος δυνατός δεν άφηνε περιθώρια να φορέσουμε τα μπουφάν. Ήρθε μαζί μας και η δασκάλα η Σοφία με το γιο της Βαγγέλη. Και ήταν μια θαυμάσια εμπειρία.
Έντεκα το πρωί ήμασταν έξω από τη Μονή. Μας περίμεναν άνθρωποι από τον Σύλλογο. Δεν μας ήξεραν, ούτε εμείς τους ξέραμε, πρώτη φορά βλεπόμασταν μα ήταν σα να γνωριζόμασταν χρόνια. Ανοιχτοί, καταδεκτικοί άνθρωποι. Μαζευτήκαμε καμιά πενηνταριά άνθρωποι, άνδρες, γυναίκες και παιδιά…
Μας καλωσόρισε ο πρόεδρος κ. Κ. Φωτεινάκης, μας είπε για το τι αγώνες έκαναν προκειμένου να… εκβιάσουν το υπουργείο Πολιτισμού να ανοίξει τις πόρτες του στον προαύλιο χώρο έστω αφού η Μονή έπαθε μεγάλες ζημιές στο σεισμό του 1999. Και μετά μας… παρέδωσε στη φιλόλογο κ. Ασημίνα Ζαμπούνηη οποία ξεκαθάρισε η γυναίκα από την αρχή ότι δεν είναι ξεναγός και θα μας αντιμετώπιζε όπως τους μαθητές της αν έπρεπε να τους μιλήσει για την ιστορία της Μονής.
Και ως εδώ καλά. Φιλότιμες προσπάθειες έκανε η κοπέλα. Αλλά η Μονή δεν ήταν εσωτερικά επισκέψιμη. Έτσι όλα μας τα έδειχνε σε φωτογραφίες από βιβλία. Μια ώρα και κάτω από τον καυτό ήλιο δεν ήταν και ότι καλύτερο.
Λίγο αργότερα ο ηθοποιός Λεωνίδας Χρυσομάλλης διάβασε την περιγραφή του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν (1841) για τον τόπο αυτό.
Να, μερικά από τα στοιχεία από την Πρώτη Εφορεία βυζαντινών αρχαιοτήτων:
Στις παρυφές του άλσους Χαϊδαρίου, αριστερά της Ιεράς Οδού, που εξακολουθεί από την αρχαιότητα να οδηγεί από την Αθήνα στην Ελευσίνα, και στη θέση πιθανότατα του αρχαίου ιερού του Δαφναίου ή Δαφνίου Απόλλωνα, βρίσκεται το οχυρωμένο μοναστήρι του Δαφνιού.
Το μοναστήρι προστατεύεται από οχυρωμένο με πύργους και επάλξεις τετράγωνο περίβολο με δύο πύλες εισόδου, στην ανατολική και τη δυτική πλευρά. Παράλληλα προς τις τέσσερεις πλευρές του οχυρού περιβόλου, αλλά σε μικρή απόσταση από αυτές, διατηρούνται τα ερείπια κτισμάτων, ίσως των αρχικών κελιών. Στο εσωτερικό του οχυρού δεσπόζει το Καθολικό, δηλαδή ο ναός της Μονής, ενώ βόρεια βρίσκονται τα ερείπια της τράπεζας (δηλαδή τραπεζαρίας). Στην νότια όψη του Καθολικού υπήρχε τετράγωνος αύλειος χώρος με τοξοστοιχίες, πτέρυγες κελλιών και βοηθητικά κτίσματα που ανακαινίστηκαν ή ανοικοδομήθηκαν αρκετές φορές μέσα στα χίλια χρόνια ύπαρξης του μνημείου, όπως έδειξαν παλαιότερες και πρόσφατες ανασκαφικές έρευνες.
Το Καθολικό χρονολογείται στον 11ο αι. και ανήκει στον οκταγωνικό τύπο, που υιοθετείται στους μεσοβυζαντινούς χρόνους από σειρά σπουδαίων μνημείων όπως τα καθολικά της μονής Οσίου Λουκά και της Νέας Μονής Χίου. Δεν έχει ακόμη διευκρινιστεί αν ο τύπος αυτός δημιουργήθηκε στην Κωνσταντινούπολη. Κύριο χαρακτηριστικό του είναι οι μεγάλες διαστάσεις του τρούλου και ο τρόπος στήριξής του, που αφήνουν ενιαίο και ελεύθερο τον κεντρικό χώρο. Σύγχρονος με το ναό είναι ο νάρθηκας στη δυτική πλευρά, ενώ λίγο αργότερα προστέθηκε εξωνάρθηκας ή προστώο με όροφο που κάλυπτε επίσης τον νάρθηκα και μέρος του κυρίως ναού. Στη διάρκεια της Φραγκοκρατίας, μετά από σοβαρές βλάβες που προκάλεσε σεισμός, οι Κιστερκιανοί μοναχοί που κατείχαν την μονή έκαναν εκτεταμένες ανακατασκευές στον εξωνάρθηκα, ενώ η κρύπτη που βρίσκεται κάτω από το νάρθηκα μετατράπηκε σε μαυσωλείο για την ταφή των δουκών της Αθήνας.
Δυτικά του εξωνάρθηκα προσκολλήθηκε στους όψιμους χρόνους της Τουρκοκρατίας παρεκκλήσι με την αψίδα του ιερού προς Βορρά. Η εξαιρετικά φροντισμένη κατασκευή του καθολικού με δόμους περίκλειστους από σειρά τούβλων, η πλούσια κεραμοπλαστική διακόσμηση γύρω από τα παράθυρα και ο πολυτελής διάκοσμος στο εσωτερικό, με τα μοναδικής τέχνης επιτοίχια ψηφιδωτά, τις ορθομαρμαρώσεις και τον μαρμάρινο διάκοσμο, του οποίου δείγματα μόνον σώζονται, συνδέουν την ίδρυση του μνημείου με κύκλους της αυτοκρατορικής αυλής. Ο ψηφιδωτός διάκοσμος που καλύπτει τις ψηλότερες επιφάνειες, αποτυπώνει εικαστικά το δόγμα της εκκλησίας. Ακολουθείται το καθιερωμένο εικονογραφικό πρόγραμμα των μεσοβυζαντινών ναών με τον Παντοκράτορα στον τρούλο, πλαισιωμένο από προφήτες, την Παναγία στην κόγχη του ιερού με τη συνοδεία αρχαγγέλων, παραστάσεις του Ευαγγελισμού, της Γέννησης, της Βάπτισης και της Μεταμόρφωσης στα τέσσερα ημιχώνια κάτω από τον τρούλο, σκηνές από τη ζωή του Χριστού και της Παναγίας, αγίους και ιεράρχες. Οι μορφές, με άριστες αναλογίες και συγκρατημένες κινήσεις, καθώς προβάλλονται επάνω σε χρυσό βάθος μοιάζουν ανάγλυφες και θυμίζουν κλασικά και ελληνιστικά πρότυπα.
Η έκφραση στα πρόσωπα των αγίων χαρακτηρίζεται από υψηλό ήθος και ευγένεια, ενώ η απόδοση ιδιαίτερων χαρακτηριστικών γίνεται με σπάνια δεξιοτεχνία.
Ο Παντοκράτορας στον τρούλο, η μεγαλύτερη σε μέγεθος και κλίμακα παράσταση της μονής Δαφνίου, επιβάλλεται στον κεντρικό χώρο του ναού με την ιδιαίτερη αυστηρότητα αλλά και γλυκύτητα της έκφρασης που δεν είναι δυνατόν να αποδοθούν φωτογραφικά.
Κατά την μεταβυζαντινή περίοδο η μονή αποδόθηκε στους ορθόδοξους μοναχούς και φιλοτεχνήθηκαν οι αποσπασματικά σωζόμενες τοιχογραφίες στον κυρίως ναό που απεικονίζουν την Δέηση, την Θυσία του Αβραάμ, ολόσωμους αγίους, ιεράρχες και διακοσμητικά θέματα (17ος και 18ος αι.).
Μετά το 18ο αι. η μονή παρακμάζει σταδιακά διότι υφίσταται συχνά ληστρικές επιδρομές. Στον 19ο αι. για μικρό χρονικό διάστημα (1883-1885) στο μοναστήρι στεγάστηκε το Δημόσιο Ψυχιατρείο.
Οι εργασίες στερέωσης και αποκατάστασης του συγκροτήματος και συντήρησης του ψηφιδωτού διακόσμου του καθολικού άρχισαν από τα τέλη του 19ου αιώνα και συνεχίζονται κατά διαστήματα μέχρι σήμερα από την Αρχαιολογική Εταιρεία αρχικά και σε συνέχεια την Αρχαιολογική Υπηρεσία. Οι εργασίες συνολικής αποκατάστασης της μονής εντατικοποιήθηκαν μετά τον καταστροφικό σεισμό του 1999. Για το λόγο αυτό ο χώρος δεν θα είναι επισκέψιμος μέχρι την άνοιξη του 2007.
Το μνημείο περιλαμβάνεται στον Παγκόσμιο Κατάλογο Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO.
Άλλο ένα στιγμιότυπο από την ξενάγηση στη Μονή Δαφνίου...Μια πρόγευση από τη χθεσινή γιορτή στο 54 Γυμνάσιο για την 28η Οκτωβρίου 1940 Είναι τα παιδιά μας στην κεντρική σκηνή του 54 Γυμνασίου Αθηνών, του σχολείου που πηγαίνει ο γιος μου από την εκδήλωση της Δευτέρας 27 Οκτωβρίου 2008 για τη σχολική γιορτή της 28ης Οκτωβρίου 1940. Τη μπάντα και τη χορωδία διευθύνει ο μουσικός κ. Λιαπάτης. Περισσότρες φωτογραφίες και εντύπωσεις στο αυριανό δημοσίευμα. Τη φωτογραφία αυτή μου την έστειλε η Σοφία Μοσκοφίδου (ο γιός της ο Βαγγέλης είναι στο κέντρο με το μπουζούκι και δεξιά του ο Γιάννης Σγούρος, παιδιά από το 146 δημοτικό...) και την έχει τραβήξει ο Σταμάτης Χονδρορίζος, μαθητής στο ίδιο σχολείο.
Πάμε, αύριο Κυριακή 26 Οκτωβρίου, 11:00 μ.μ. στο Δαφνί Χαϊδαρίου;
Να, μια ξεχωριστή πρόταση από τον ΟΙΚΟ.ΠΟΛΙ.Σ. Χαϊδαρίου που την υιοθετούμε και την προτείνουμε στους ανθρώπους που μένουν Αθήνα και εμπιστεύονται αυτό το Blog. Να σηκωθούμε νωρίς αύριο Κυριακή και να πάρουμε τα παιδιά μας να πάμε στο... Δαφνί. Όχι στο γνωστό ίδρυμα, αλλά δίπλα στη Μονή.
Η Μονή Δαφνίου που συμπεριλαμβάνεται στον κατάλογο της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO υπέστη σοβαρό πλήγμα από το σεισμό του 1999 και από τότε, για εννέα χρόνια, παρέμεινε κλειστή στο κοινό.
Ο ΟΙΚΟ.ΠΟΛΙ.Σ. με τέσσερα υπομνήματα προς την 1η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων, μία επιστολή στο Συνήγορο του Πολίτη, δεκάδες άρθρα σε εφημερίδες και περιοδικά και δύο ερωτήσεις που κατατέθηκαν στη Βουλή, Μ. Παπαγιαννάκης – Ψαριανός ΣΥΡΙΖΑ (02/2008), Μ. Δαμανάνη ΠΑΣΟΚ (09/2008) κατάφερε με «στενό μαρκάρισμα» να επιταχύνει τις διαδικασίες και να ανοίξει ο προαύλιος χώρος της Μονής στις 15/10/08. Ο Πρόεδρος του ΟΙΚΟ.ΠΟΛΙ.Σ. ήταν και ο πρώτος επισκέπτης την ημέρα εκείνη.
Ο ΟΙΚΟ.ΠΟΛΙ.Σ. προγραμματίζει επίσκεψη – ξενάγηση στον πανέμορφο χώρο της Μονής, την Κυριακή 26/10/08 στις 11:00 και μετά προτείνει καφέ στον Διομήδειο Κήπο.
Την ξενάγηση θα κάνει η φιλόλογος και Γραμματέας του ΟΙΚΟ.ΠΟΛΙ.Σ. Ασημίνα Ζαμπούνη.
Την περιγραφή του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν (1841) και του βυζαντινολόγου Γ. Λαμπάκη θα διαβάσει ο ηθοποιός Λεωνίδας Χρυσομάλλης.
Αξίζει να αναφέρουμε ότι τη Μονή Δαφνίου έχουν ζωγραφίσει και φωτογραφίσει δεκάδες καλλιτέχνες όπως ο F. Perilla 1928, Τάσος, Nelly’s, Fred Boissonnas κ.ά., την έχουν συμπεριλάβει σε μυθιστορήματα μεγάλοι πεζογράφοι όπως ο Εμμανουήλ Ροΐδης στην "Πάπισσα Ιωάννα" (1866), ο Κοσμάς Πολίτης στο "Λεμονοδάσος" (1930) κ.ά. και την έχουν περιγράψει γνωστοί περιηγητές όπως ο Φραγκίσκος Σατωμπριάν (1806), Χανς Κρίστιαν Άντερσεν (ο γνωστός Δανός παραμυθάς) 1841, ο Γουστάβος Φλωμπέρ (1850) κ.ά
Μια ώρα περισσότερο ύπνο Αύριο, τα ξημερώματα της Κυριακής, 26 Οκτωβρίου 2007, λήγει η εφαρμογή του μέτρου της θερινής ώρας και επανέρχεται η κανονική.
Έτσι, στις 04.00 το πρωί της Κυριακής, οι δείκτες των ρολογιών θα πρέπει να μετακινηθούν μία ώρα πίσω, δηλαδή στις 03.00.
Το μέτρο της θερινής ώρας εφαρμόζεται με την οδηγία 2000/84 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 10/1/2001. Για να ξέρουμε...
Έξω από το Λευκό Πύργο. Σήμα κατατεθέν της Θεσσαλονίκης...
Διεθνής έκθεση Θεσσαλονίκης. Ένα υπέροχο ψηφιδωτό...
Το λιμάνι της Θεσσαλονίκης μέσα από το αυτοκίνητο...
Πάνω στο Λευκό Πύργο. Με φόντο τον Πύργο του ΟΤΕ στην Διεθνή Έκθεση...
Το λιμάνι πάνω από το Λευκό Πύργο...
Μέσα στο Λευκό Πύργο. στο Μουσείο της ιστορίας της Θεσσαλονίκης...
Έτσι μου είχε καρφωθεί στο μυαλόη Θεσσαλονίκη. Μέσα από το στίχο ενός πολύ όμορφου λαϊκού τραγουδιού. Γλυκιά, τσαχπίνα, ξελογιάστρα…Να περπατάς στο λιμάνι με βροχερό καιρό. Να ανεβαίνεις το Λευκό Πύργο που μοιάζει μια σταλιά κι είναι 6όροφος γεμάτος εκθέσεις και μουσεία σε λειτουργία. Να κάθεσαι σε ένα καφέ της πλατείας Αριστοτέλους… Χαλαρά. Αυτή είναι η Θεσσαλονίκη!
Αναζητώ να βρω πού υπάρχει κρυμμένη όλη αυτή η ομορφιά. Είναι αυτή η αύρα που εκπέμπει ο Θερμαϊκός κι είναι που νιώθω εγώ καλά μέσα μου η αιτία που αισθάνομαι έτσι.
Καθημερινή μέρα είναι, Πέμπτη και οι περισσότεροι άνθρωποι που κυκλοφορούν εκεί έξω είναι νέοι. Είτε κοπάνα από το σχολείο, είτε φοιτητές που έφυγαν νωρίς με τις παρέες τους από το πανεπιστήμιο.
Μόνο στο Λευκό Πύργο θες περισσότερη από μιάμιση ώρα. Κάθε όροφος και μια έκπληξη. Όμορφη, θετική εμπειρία. Με σύγχρονα μέσα και βιντεοπροβολές έχεις μπροστά σου την ιστορία της πόλης. Τα πάντα. Η ζωή. Ο πολιτισμός, ο τύπος, το χθες, το σήμερα και το αύριο.
Μέσα στο λιμάνι που δεν φημίζεται ότι είναι και από τα πιο καθαρά του κόσμου, λεφούσια από ψάρια κάνουν την εμφάνισή τους και… ταράζουν τα ήρεμα νερά. Μια μέδουσα μωβ τεράστια σουλατσάρει ένα γύρο και καμαρώνει. Βήμα – βήμα τα αυτοκίνητα στο λιμάνι.
Ένα ζευγαράκι κάτω από τη ομπρέλα του, αγκαλιασμένο, δέχεται χαμογελαστά να φωτογραφηθεί από άγνωστους τους, όπως εμείς. Εντυπωσιακό. Ούτε να ρωτήσει γιατί και πώς ή τι θα την κάνουμε την φωτογραφία. Τίποτα. Και με χαμόγελο παρακαλώ…
Όλες αυτές τις μέρες, μια με ήλιο, μια με βροχή… Δεν μας χάλασε ποτέ το πρόγραμμα ωστόσο. Ποτέ. Και να που και βρεγμένη μου φάνηκε πολύ όμορφη η Θεσσαλονίκη…
Φανταστικά σλάιτς σε παραπέμπουν στην ιστορία αυτής της πόλη του βορρά...
Υπαίθρια πισίνα με ζεστό ιαματικό νερό στα λουτρά του Πόζαρ...
Τα νερά που τρέχουν από ψηλά είναι ζεστά. Εδώ και να... χιονίζει μπορείς να κάνεις μπάνιο.
Η υπαίθρια πισίνα από ψηλά. Υπάρχουν και εσωτερικές μεγάλες πισίνες...
Οι πάγκοι με τα πράγματα που πωλούν...
Στο υποτυπώδες μουσείο φυσικής ιστορίας του Πόζαρ.
Απομεσήμερο πια, λίγο πριν τις πέντε, φτάσαμε στις ιαματικές πηγές του Πόζαρ. «Μη φύγετε, χωρίς να τα δείτε» μας είπαν. Και κάναμε καλά που τους ακούσαμε…
Στους πρόποδες του Καϊμακτσαλάν κοντά στη Αριδαία, είναι ένα τόπος που αναβλύζει ζεστό νερό, ιαματικό. Υπάρχουν άνθρωποι, κυρίως ηλικιωμένοι, που έρχονται εδώ να βρουν την υγειά τους.
Όλα είναι οργανωμένα στην εντέλεια. Υπάρχουν υπαίθρια λουτρά, όπου μπορείς να κολυμπήσεις στη πισίνα όσο θες με ένα ευρώ. Ξεχωριστές εσωτερικές πισίνες για άνδρες και ξεχωριστές για γυναίκες. Αλλά υπάρχουν και υπερσύγχρονες πριβέ πισίνες, όπου για 35 λεπτά μπορείς να κάνεις ιδιωτικά λουτρό.
Το εντυπωσιακό είναι ότι και χιονιάς να είναι έξω μπορείς να κάνεις με το μαγιό σου μπάνιο σα να… ήταν καλοκαίρι. Μόνο ένα μπουρνούζι χρειάζεται μετά που θα βγεις. Και το νερό είναι πεντακάθαρο. Νιώθεις, αληθινά, μια αναζωογόνηση μετά από ένα μπάνιο σ’ αυτά τα νερά. Ανοίγει και η όρεξη και τα φαγητά μαγειρεμένα ή της ώρας είναι πολύ νόστιμα. Όταν μάλιστα συνοδεύονται από ένα λευκό Μοσχοφίλερο Μπουτάρη, τότε η σπεσιαλιτέ είναι εξαιρετική, μα την αλήθεια.
Κάπου εκεί κάθισα να κρατήσω σημειώσεις για τους ταξιδιωτικούς προορισμούς προηγούμενων ημερών και για το κομμάτι μου στο ΡΕΘΕΜΝΟΣ.
Τόπος έμπνευσης μέχρι να εξατμιστεί το αλκοόλ που οδηγεί σε μια χαλαρότητα γοητευτική, αλλά χρειάζεται κρεβάτι για να ολοκληρωθεί.Επιστροφή και στο δρόμο ξανά πάγκοι με ντόπια παραδοσιακά προϊόντα. Παντού όπου είχε μια στοιχειώδη τουριστική κίνηση υπήρχαν πάγκοι με προϊόντα.
Και πιο δίπλα ένα υποτυπώδες μουσείο τοπικής ιστορίας και άνθρωποι χαμογελαστοί που δουλεύουν στη δημοτική επιχείρηση που εκμεταλλεύεται τις εγκαταστάσεις.
Μόνο αρνητικό σημείο οι λίγοι νέοι που το επισκέπτονται. Τα ΚΑΠΗ είναι οι καλύτεροι πελάτες τους. Έρχονται οργανωμένα ως εδώ, κάνουν το μπάνιο τους και μετά κάθονται στο εστιατόριο να πάρουν το γιαουρτάκι τους. Οι νέοι το σνομπάρουν. Προτιμούν την αφετηρία στο κοντινό χωριό ή την Αριδαία. Νιώθουν καλά με την υγεία τους και δεν αισθάνονται την ανάγκη να βοηθήσουν τον εαυτό τους. Αυτό θα το αισθανθούν πολύ αργότερα και τότε θα «τρέχουν»…
Επιστροφή στη βάση μας. Το αυτοκίνητο μας περιμένει...
Επέτρεψα στη δουλειά… Είναι «κάπως» η πρώτη μέρα της επιστροφήςστη δουλειά, ύστερα από μια μικρή άδεια δύο εβδομάδων. Χρειάζεται ένα μικρό χρονικό διάστημα για τη προσαρμογή. Από την χαλαρή κατάσταση των διακοπών στην πίεση των υποχρεώσεων έχει και μια απόσταση νομίζω… Και έπεσα και στα βαθιά με την πρώτη. Η Δευτέρα είναι, έτσι κι αλλιώς, μια δύσκολη μέρα από μόνη της. Έχω να δω εφημερίδες τριών ημερών στην ΠΕΤ ΟΤΕ, να κάνω αποδελτίωση, να βγάλω φωτοτυπίες να βάλω σε μια σειρά τα πράγματα. Και στην εφημερίδα έχω να αντιμετωπίσω κάτι καινούριο. Νέο κλίμα από τον καινούριο προϊστάμενο στο Αθλητικό της «Κ», μια ευθυνοφοβία από τους συναδέλφους που με στεναχωρεί και τόσα άλλα που παραπέμπουν στο άγνωστο. Τελικά όλα πήγαν καλά και στις 10 το βράδυ είχα φύγει κι όλας από την εφημερίδα. Κουρασμένος, βέβαια, αλλά τουλάχιστον καλά μέσα μου. Τα έχει αυτά η προσαρμογή στις νέες συνθήκες. Και υπάρχει κι ένα καλό σε όλη αυτή την ιστορία: Το Σαββατιάτικο φεύγει από πάνω μας. Το αναλαμβάνει ο άνθρωπος του Λυκουρόπουλου, ένα παλικάρι, ο Πέτρος. Έτσι οι Πέμπτες μας δεν θα είναι πια η… κόλαση των τελευταίων τεσσάρων μηνών. Άσε που ήρθαν στα ρεπορτάζ ενίσχυση με 4 νέες υπογραφές. Σαν κάτι καλό να συμβαίνει εκεί στο παλιό Φάληρο! Σε λίγο τα "Μηνύματα" κοντά σας Αυτό είναι το εξώφυλλο των νέων, μετακαλοκαιρινών, μηνυμάτων που σε λίγο θα κυκλοφορεί ανάμεσά μας. Αναζητήστε το να το διαβάσετε. Αξίζει τον κόπο.
Μεπλάτη τους καταρράκτες της Έδεσσας, το πιο εντυπωσιακό σε υγρό στοιχείο που έχω δει...
Νερά, ευλογία του Θεού σε τούτον τον όμορφο τόπο...
Το λευκό πίσω μου είναι το νερό από τους καταρράκτες που πέφτει από ψηλά με δύναμη.
Ένα διαφορετικό ουράνιο τόξο στους καταρράκτες της Έδεσσας.
Δίπλα στους καταρράκτες ένα σπήλαιο με σταλακτίτες και σταλαγμίτες λεηλατημένο, επισκέψιμο για μισό ευρώ.
Η απόλυτη ανθρώπινη ανευθυνότητα... Μαρκαδόροι πάνω στους σταλαγμίτες.
Ζεστάθηκα. Το δερμάτινο δεν αντέχεται πια...
Ένας παλιός, εγκαταλειμμένος νερόμυλος. Να θυμίζει κάτι από το παρελθόν...
Το σύγχρονο ασανσέρ μας κατεβάζει δύο επίπεδα ως το Καναβουργείο.
Φωτογραφεία τραβηγμένη από το παράθυρο. Δυστυχώς το μουσείο ήταν κλειστό.
Ναι, ήταν μια πολύ ωραία ημέρα αυτή που επιλέξαμε να πάμε στην Έδεσσα, Είχε στεγνώσει ο καιρός από τις βροχές και έβγαλε έναν ήλιο άλλο πράγμα. Έτσι συναντήσαμε την πόλη. Και μέσα στην πόλη οι καταρράκτες! Από πού έρχεται τόσο νερό; Αναρωτιέσαι καθώς στο δημοτικό αναψυκτήριο παίρνεις έναν καφέ λίγο πριν ξεκινήσεις στους δρόμους του νερού. Σ’ αυτό το επίπεδο τα ποτάμια έχουν μια ροή σχεδόν φυσιολογική. Ακούς τον ήχο του νερού και χαίρεσαι. Και καθώς πλησιάζεις τους καταρράκτες το νερό γίνεται όλο και πιο ορμητικό και ο θόρυβος πιο δυνατός.
Τι πράσινο, τι ομορφιά είναι αυτή!Εντυπωσιακό το ουράνιο τόξο που δημιουργείται καθώς οι φωτεινές ακτίνες του ήλιου περνάνε μέσα από τους ατμούς των νερών που πέφτουν με δύναμη από ψηλά.
Το είχα δει σε ταινίες αμερικάνικες να περνάνε πίσω από τους καταρράκτες. Το είχα ακούσει κι εδώ ότι γίνεται. Το έζησα. Αδιάψευστος μάρτυρας οι φωτογραφίες.
Περπατούμε ανάμεσα σε κατασκευές παλιές που παραπέμπουν σε βιομηχανικό πάρκο. Δυστυχώς είναι κλειστά σήμερα. Αλλά οι άνθρωποι είναι φιλόξενοι και χαμογελαστοί. Κερνούν καφέ γαλλικό και απαντάνε σε όλες τις ερωτήσεις. Μας προμηθεύουν υλικό ενημερωτικό. Και μας επισημαίνουν: «Μη φύγετε χωρίς να δείτε το Καναβουργείο».
Τους ακούμε. Δυο ασανσέρ μας κατεβάζουν ως εκεί. Είναι στον κάμπο, χαμηλά, εκεί που τα νερά μετά τους καταρράκτες μαζεύονται σε τεράστιους σωλήνες και διοχετεύονται στις αγροτικές καλλιέργειες για άρδευση. Είχαν δίκιο. Είναι καταπληκτικά.
Αν δεν ήταν κλειστό και το παλιό εργοστάσιο, αν μπορούσαμε να μπούμε μέσα και να δούμε από κοντά τις μηχανές επεξεργασίας του λιναριού, όλα θα ήταν καλύτερα.Δεν απογοητευτήκαμε. Από το ανοιχτό παράθυρο πήραμε φωτογραφίες. Αποτυπώσαμε στον ψηφιακό μας δίσκο κάτι από το παρελθόν που φαντάζει μοναδικό στις μέρες μας.
Δυο, τρεις ώρες μας πήρε αυτή η «περιπέτεια» ανάμεσα στο νερό και το πράσινο. Στη μικρή πλατειούλα, στην είσοδο του πάρκου μικροπωλητές έχουν φρούτα εποχής στους πάγκους τους. Και κάστανα. Αλλά κάστανα έχει και κάτω. Πεσμένα από τα άγρια δέντρα που περιτριγυρίζουν το χώρο.
Έφαγα ένα. Σκέτη πίκρα. Η γλώσσα ταγκιάζει, Μια κυρία που πουλά ήμερα κάστανα στον πάγκο της μου προσφέρει ένα, «να φτιάξει η γεύση», λέει. Αρνούμαι ευγενικά. Μ’ αρέσει αυτό το στυφό στη γεύση. Μάζεψα άλλα πέντε από κάτω και τα έβαλα στην τσέπη θεωρώντας ότι δεν πρόκειται να χάσουν αυτή την ιδιαίτερη στιφάδα τους.
Διαψεύστηκα. Την άλλη μέρα που τα δοκίμασα ήταν μια χαρά! Σαν αυτά που πωλούν στη λαϊκή. Καθόλου, μα καθόλου στυφά… Αν είναι δυνατόν.
Καθισα να γράψω παρέα με το σκέτο εσπρέσο μου...
Υπέροχα ρόδια στους πάγκους των μικροπωλητών...
Ενα τέτοιο όμορφο περιβάλλον δεν το ξεχνάς εύκολα...
Ο ναός του Αγίου Αχίλλειου ερείπια. Ωστόσο λειτουργεί και κάποιοι παντρεύονται εκεί.
Άλλη μια φωτογραφία από τον Άγιο Αχίλλειο στη μικρή Πρέσπα.
Ευχαριστώ πολύ Ελένη για τις φωτογραφίες που μου έστειλες...
H Eλένη μου έστειλε χθες το παρακάτω e-mail:Με τη βοήθεια του γιου μου,έστειλα μερικές φωτογραφίες.Τι να γράψω για τις Πρέσπες; Δεν νομίζω ότι μπορώ να περιγράψω τα συναισθήματα που σε πλημμυρίζουν καθώς περπατάς πάνω στην γέφυρα που ενώνει το νησάκι του Αγίου Αχιλλείου με την στεριά!
Περπατάς για περίπου 600 μέτρα μέσα στη λίμνη και μπροστά σου βλέπεις να πλησιάζει ένα καταπράσινο μικρό νησάκι. Τόσο μικρό, που μπορείς σε λίγες ώρες να το γυρίσεις με τα πόδια και να δεις τις βυζαντινές εκκλησίες και το μοναστήρι που έχει και μετά να κάτσεις στην υπέροχη ταβέρνα - ξενώνα και να φας δίπλα στο τζάκι, πίτες, πέστροφες ή φασολάδα! Το σημαντικότερο όμως μνημείο είναι ο ίδιος ο Άγιος Αχίλλειος, η μισοερειπωμένη τεράστια μητρόπολη ολόκληρου έθνους! Η ιστορία της είναι απίστευτη και πρέπει κανείς να την διαβάσει πηγαίνοντας εκεί. Δίνει στον χώρο άλλη διάσταση! Το τοπίο εκπληκτικό... η φύση σε όλο της το μεγαλείο... τα δημιουργήματα μεγάλων ανθρώπων που νόμιζαν ότι θα ζουν για πάντα, στέκουν ερειπωμένα, σφιχταγκαλιασμένα με τη φύση! Μοναδικά συναισθήματα ξεπηδούν μέσα από αυτό το ξύπνημα των αισθήσεων και του μυαλού! Νίκο, αυτά που γράφω, βγήκαν... έτσι, χωρίς δεύτερη σκέψη, βλέποντας ξανά τις φωτογραφίες. Δεν ξέρω αν είναι δημοσιεύσιμα, εγώ απλά τα μοιράζομαι μαζί σου, που πρόσφατα ήσουν εκεί κοντά. Να ξαναπατάς οπωσδήποτε, με την πρώτη ευκαιρία....κι εγώ το ίδιο θα κάνω. Η Ελλάδα, όσο κι αν την πληγώνουμε, ξέρει να μας μαγεύει παντού! Ελένη από το 62ο
Μ' αυτό το σκαφάκι μέσα από τη λίμνη μπορείς να τραβήξεις τις καλύτερες φωτογραφίες.
Συννεφιασμένος ουρανός και μια λίμνη - θάλασσα... Tαξίδια με νότες... Ευχαριστώ για τις ευχές Χθες ήταν η Παγκόσμια Ημέρα των Ζώων.Πολλοί στις εγγραφές τους το επισήμαναν. Συμπτωματικά στις 4 Οκτώβρη γεννήθηκα κι εγώ πριν από 49 χρόνια. Τότε βέβαια δεν είχαμε την... πολυτέλεια να γιορτάζουν τα ζώα. Στο χωριό μου τα λατρεύαμε γιατί βοηθούσαν στις δουλειές του σπιτιού αλλά μέχρι εκεί. Σκόπιμα δεν έγραψα εδώ ότι είχα τα γενέθλια μου. Θεωρώ ότι τα γενέθλια είναι μια προσωπική υπόθεση και δεν υπάρχει λόγος, όλα να τα βγάζουμε στη φόρα. Έτσι το μοιράστηκα με αγαπημένα πρόσωπα και φίλους. Χρειάστηκε, ωστόσο, να γράψουν στα σχόλια ευχές και αμέσως έφτασαν σε μένα, είτε τηλεφωνικά, είτε με e-mail, είτε με άλλα σχόλια πολλές ευχές. Ευχαρίστησα, ως όφειλα, όλους όσους είχαν την ευγενή καλοσύνη να μου που χρόνια πολλά. Αλλά, ειλικρινά, δεν το περίμενα... Γι' αυτό και έκανα το σημερινό, συμπληρωματικό σχόλιο, στο όμορφο κείμενο της Ελένης από το 62.Άσε που το βράδυ μου είχαν ετοιμάσει μια όμορφη έκπληξη με τούρτα. Αχ, Νικούλα και να ήσουν από κάπου να έτρωγες το... μεγαλύτερο! Ευχαριστώ και πάλι...
Έκπληξη από τα παιδιά μου, αργά το βράδυ του Σαββάτου, μια τούρτα για μένα...
Και το καθιερωμένο σβήσιμο με τα κεράκια. Σε αριθμό, παρακαλώ, για συντομία...
Μαζί με τα παιδιά μου, ύστερα από την όμορφη έκπληξη που μου ετοίμασαν.
Και μια ξεχωριστή φωτογράφιση με την κόρη μου Ειρήνη...
Με τον καπετάν Λάζαρο ετοιμαζόμαστε να ανεβούμε στο σκάφος που θα κάνει το γύρο της μεγάλη Πρέσπας.
Η ομορφιά της Λίμνης από ψηλά. Έτσι όπως την βλέπει ο επισκέπτης δυο τρία χιλιόμετρα πριν φτάσει.
Έξω από την ταβέρνα που φάγαμε για μεσημέρι. Στο πλάι ο καπετάν Λάζαρος...
Μέσα από το σκάφος όπως φαίνεται η Μεγάλη Πρέσπα...
Απόκρημνα βράχια και ασκητήρια. Και μικρές εκκλησίες χτισμένες στο πουθενά...
Σαν αυτό το εκκλησάκι στη σχισμή του βράχου που χρειάστηκε να ανεβώ 175 σκαλιά για να το δω από κοντά.
Σκαλιά πέτρινα σαν αυτά εδώ...
Δείτε τι όμορφα φαίνεται από το εκκλησάκι ψηλά η λίμνη κάτω... Απέναντι η Αλβανία.
Το σκάφος μας σκίζει τα ήρεμα νερά της μεγάλης Πρέσπας...
Μέρη που δεν έχω ξαναπάει. Η πρώτη φορά είναι σα να πηγαίνεις σε έναν άλλον κόσμο. Ένα πέρασμα κάναμε από την πόλη της Φλώρινας. Δεν κατεβήκαμε από το αυτοκίνητο. Δεν περπατήσαμε. Πρόσεξα μια κλασική επαρχιακή πόλη με ιδιαίτερο προσωπικό χρώμα από την αρχιτεκτονική των σπιτιών της.
Έχει αρχίσει και φτιάχνει ο καιρός. Ο ήλιος βοηθά να δούμε καλύτερα τα πράγματα. Και να είναι πιο φωτεινές οι φωτογραφίες που συνοδεύουν τα σημειώματα αυτά. Να δείτε κάποιες εικόνες από τα μέρη που επισκεφθήκαμε.
Εδώ κάπου είναι που… τα έπαιξε το GPRS. Δε βρίσκει τις Πρέσπες. «Αρνείται» να μας οδηγήσει ως τις λίμνες. Ας είναι… πείσμα είναι θα του περάσει. Πολύ πριν μπει στην υπηρεσία του ανθρώπου υπήρχαν οι πινακίδες της Τροχαίας. Τις ακολουθήσαμε και μας οδήγησαν μια χαρά στον προορισμό μας. Κάπου στις δασώδεις κορυφές, οι μύτες τους ήταν ολόλευκες. Με πιο πολύ χιόνι, στα βουνά των Σκοπίων. Ναι, των Σκοπίων. Οι Πρέσπες είναι στα βόρεια σύνορα της χώρας κι εμείς στη Μεγάλη Πρεσπά έχουμε μόλις το 20%. Άλλο τόσο έχουν οι Αλβανοί και το 60% τα Σκόπια.
Με τον καπετάν Λάζαρο και το σκαφάκι του, τον «Άι Νικόλα», μπήκαμε μέσα και κάναμε μια ώρα τη διαδρομή στην ελληνική ακτογραμμή. Καταρχήν δε σου δίνει την αίσθηση της λίμνης. Σε θάλασσα κανονική νομίζεις πως είσαι. Και το χρώμα γαλάζιο-μαύρο, και το ιώδιο που μυρίζεις και τα λευκά βότσαλα έξω, μαρτυρούν πως μάλλον ξεχαστήκαμε και βγήκαμε στη θάλασσα. Μόνο τα αγριοπούλια που πετούν χαμηλά κατά σμήνη και οι μεγάλοι κύκνοι σε επαναφέρουν στην πραγματικότητα.
Σταματάμε πού και πού να δούμε «κάτι» στους εντυπωσιακούς βράχους που ορθώνονται πάνω από τη λίμνη. Ασκητήρια συνήθως που έμεναν μοναχοί αφιερωμένοι με τον τρόπο τους στο Θεό που πίστευαν. Εικόνες στο πουθενά. Εκκλησάκια πάνω στις σχισμές των βράχων που χρειάζεται να ανέβεις 175 σκαλιά για να μείνεις έκθαμβος από την ομορφιά του τοπίου. Ύστερα πίσω στους Ψαράδες. Το χωριό που καθίσαμε για φαγητό. Με ένα μήνυμα στο κινητό από την Αλβανία μας καλωσορίζουν στη χώρα τους. Συμβαίνουν αυτά με την κινητή τηλεφωνία. Το είχαμε πάθει και στη Χίο από τη μεριά που «βλέπει» Τουρκία.
Οι άνθρωποι πωλούν φασολιά και γίγαντες στα μαγαζιά τους. Και οι ταβέρνες εκτός από αυτά σερβίρουν ψάρια του γλυκού νερού, γριβάδια και πέστροφες που έχουν ψαρέψει μόνοι τους.
Κι εδώ έχουν κλείσει το κέντρο του χωριού για τα αυτοκίνητα των επισκεπτών. Μόνο πεζός μπορείς να προχωρήσεις. Με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, αναφέρει μια ταμπέλα. Όπως κι αν έγινε πολύ καλά έκαναν. Αυτός ο τόπος χρειάζεται ησυχία για να τον απολαύσεις πραγματικά.
Στην επιστροφή περάσαμε από το φυλάκιο, είσοδο στην Αλβανία στα 6 χιλιόμετρα, της Κρυσταλλοπηγής. Ο άσφαλτος δρόμος καλός, μόνο κάτι τρελές αλβανικές νταλίκες σε φοβίζουν. Κατά τα άλλα το GPS μας έφερε γρήγορα και χωρίς προβλήματα πίσω. Είχε αρχίσει να βραδιάζει ύστερα από μια έντονη σε δράση μέρα…
Γαλήνια τα νερά της μεγάλης Πρέσπας. Δεν σας θυμίζει το βότσαλο ακροθαλασσιά.Στους ψαράδες...
Δείτε και μια άλλη εγγραφή για το ίδιο θέμα
Πανέμορφη η λίμνη με τα ηρεμά νερά. Καμιά φορά το έχει το κυματάκι της έλεγε ο κυρ Λάζαρος.
Οι Πρέσπες είναι ο παράδεισος των πουλιών. Η απομόνωση του χώρου, η ήπιες δραστηριότητες των, λιγοστών, κατοίκων της περιοχής, η αποτελεσματική προστασία και η ευαισθητοποίηση των ανθρώπων που ζουν στις Πρέσπες έχουν δώσει τη δυνατότητα να γίνει η περιοχή το σημείο συνάντησης των ερωδιών, το κορμοράνων και βέβαια των αργυροπελεκάνων που συγκεντρώνονται εδώ για να γεννήσουν τα μικρά τους στα μέσα της Άνοιξης και να ξαναφύγουν στις αρχές του φθινοπώρου για το μακρύ, εξαντλητικό και επικίνδυνο ταξίδι που θα τους φέρει στο Ισραήλ όπου θα περάσουν τον χειμώνα. Την επόμενη Άνοιξη θα ξεκινήσουν και πάλι για τις Πρέσπες σπρωγμένα από το πανάρχαιο ένστικτο που εδώ και εκατοντάδες χρόνια τα ξαναφέρνει στην περιοχή. Τα πουλιά ζουν σε μικτές φωλιές στην περιοχή του Βρωμολίμνι στην Μικρή Πρέσπα. Το σημείο αυτό απομονώνεται από την ξηρά με πυκνά καλάμια που προστατεύουν τις φωλιές από επιθέσεις άλλων ζώων όπως των αλεπούδων. Στην περιοχή απαγορεύεται η πρόσβαση και η παρατήρηση των πουλιών μπορεί να γίνει από τον λόφο που συναντάμε αριστερά μας κατηφορίζοντας από τον δημόσιο δρόμο προς την αποβάθρα που εξυπηρετεί την ‘’συγκοινωνία’’ με τον Αγ. Αχίλλειο. Στο παρατηρητήριο υπάρχουν συνήθως μέλη της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας που μπορούν να μας δώσουν πολύτιμες πληροφορίες για τα πουλιά αλλά και να μας δανείσουν το...τηλεσκόπιό τους για να τα παρακολουθήσουμε. Διαφορετικά θα πρέπει να έχουμε μεριμνήσει εμείς για κάτι τέτοιο. Καθημερινά οι γονείς ξεκινούν από την Μικρή Πρέσπα και πηγαίνουν στην Μεγάλη στο σημείο που οι δύο λίμνες ενώνονται με μικρό ποτάμι. Εκεί κυνηγούν τα ψάρια που πλησιάζουν στην έξοδο του ποταμού και τα πηγαίνουν στα μικρά τους. Μπορεί κανείς να παρατηρήσει και να φωτογραφίσει τις εκπληκτικές πτήσεις τους, ειδικά των αργυροπελεκάνων, από και προς την λίμνη. Για τη φωτογράφηση πρέπει να έχετε οπωσδήποτε μαζί σας τηλεφακούς και τρίποδο μιας και εάν πλησιάσετε κοντά στο σμήνος ή κάνετε κάποιον δυνατό θόρυβο οι αργυροπελεκάνοι τρομάζουν εύκολα και είτε πετούν μακριά είτε απομακρύνονται κολυμπώντας προς το κέντρο της λίμνης όπου νοιώθουν μεγαλύτερη ασφάλεια. Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι κατάμαυροι κορμοράνοι. Ένας μεγάλο αριθμός συγκεντρώνεται στα βράχια κοντά στο ποτάμι όπου μαζεύονται και οι αργυροπελεκάνοι ενώ μεγάλες αποικίες τους συναντάμε τόσο στον Αγ. Αχίλλειος αλλά κυρίως στο ακατοίκητο Βιδρονήσι στο μέσον της Μικρής Πρέσπας. Στο Βιδρονήσι μπορεί να πάει κανείς νοικιάζοντας μία ‘’πλάβα’’ όπως ονομάζονται οι βάρκες που χρησιμοποιούν οι ψαράδες για να ψαρεύουν στη λίμνη. Σε κάθε περίπτωση πλησιάστε τα πουλιά με σεβασμό και ησυχία. Μην ξεχνάτε ότι γι’ αυτά είναι το σπίτι τους. Στις Πρέσπες βέβαια δεν υπάρχουν μόνο τα πουλιά. Ενα πολύ ζωντανό και πολυάσχολο οικοσύστημα μπορεί να σας δώσει ευκαιρίες για πολύ ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις αρκεί να πάτε προετοιμασμένοι και έτοιμοι. Μην διστάσετε να ζητήσετε την γνώμη κάποιων ειδικών ή να πάρετε έναν ειδικό σύμβουλο μαζί σας.
Οι Πρέσπες γνώρισαν ένα πολυτάραχο παρελθόν από την Αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Στην αρχαία εποχή φαίνεται πως η λίμνη ήταν μόνο μία. Το όνομα της περιοχής παραμένει ακόμη ένα μυστήριο. Στα τέλη του 10 μ.Χ. αιώνα η περιοχή ονομάζεται Πρέσπα από όσους την κατοικούν. Στα αρχαϊκά χρόνια κατοικούσαν εδώ οι Βρύγες, λαός συγγενικός με τους Θράκες. Η περιοχή των Πρεσπών πέρασε από τα χέρια πολλών κατακτητών κατά τη διάρκεια της πολυτάραχης ιστορίας της. Μακεδόνες, έπειτα Ρωμαίοι και στη συνέχεια Σλάβοι υπό τον Τσάρο Σαμουήλ και Βυζαντινοί με τον Βασίλειο τον Βουλγαροκτόνο. Από εδώ πέρασαν και οι Σέρβοι με τον Στέφανο Δουσάν και κατόπιν οι Τούρκοι το 1386. Μετά τον Α’ Βαλκανικό πόλεμο (1912) η περιοχή περιέρχεται στη Ελλάδα και γνωρίζει μεγάλη ανάπτυξη και ευημερία μέχρι τον πόλεμο του 1940. Ο πόλεμος φέρνει στους κατοίκους μεγάλες δυσκολίες και οδηγεί τον τόπο σε ερήμωση και εγκατάλειψη. Από τους 12.000 κατοίκους ελάχιστοι έμεινα εδώ και πολλά χωριά έμειναν έρημα ή ερημώνουν με γρήγορους ρυθμούς. Οι σημερινοί κάτοικοι ασχολούνται με την κτηνοτροφία, την αλιεία, την γεωργία και τον τουρισμό. Η μικρή αυτή ιστορική αναδρομή ελπίζω να σας κέντρισε το ενδιαφέρον για μια καλή έρευνα. Τα θέματα πολλά. Ιστορικά, εθνολογικά, κοινωνικά, πολιτισμικά και πολιτιστικά. Η περιοχή των Πρεσπών απετέλεσε για αιώνες ένα σημαντικό σημείο επαφής ανθρώπων με διαφορετική κουλτούρα και καταβολές, υπήρξε ένα χωνευτήρι πολιτισμών και εθνοτήτων, υπήρξε η διαχωριστική γραμμή αλλά και το σημείο επαφής των λαών της βαλκανικής και όλα αυτά τα σύμπλοκα χαρακτηριστικά διατηρούνται ζωντανά σε αυτό το σημείο της Ελλάδας. Είναι σίγουρο ότι θα βρείτε πολύτιμο υλικό για μιας ενδιαφέρουσα έρευνα πέρα από το οικολογικό. Εξαιρετικό ενδιαφέρον παρουσιάζει και η αρχιτεκτονική των χωριών με μερικά μοναδικά χαρακτηριστικά. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί στην προσέγγιση των κατοίκων. Σημεία που πρέπει να επισκεφθείτε : ο Αγ. Αχίλλειος (πρέπει να νοικιάσετε πλάβες για να πάτε απέναντι), οι Ψαράδες, το φημισμένο χωριό των Πρεσπών, ο Αγ. Γερμανός ενώ εξαιρετικά ενδιαφέρουσα θα είναι μία επίσκεψη στα εγκαταλελειμμένα χωριά της περιοχής.
Έξω από τον Αγ. Γερμανό, σε απόσταση περίπου 2 ωρών από το χωριό, στα πλούσια σε χορτάρι λιβάδια της Κουστενίτσας έρχονται εδώ και εβδομήντα χρόνια οι Θεσσαλοί Σαρακατσάνοι για να βοσκήσουν τα πρόβατά τους. Μένουν την Άνοιξη και το καλοκαίρι με τα κοπάδια τους και επιστρέφουν στα μέσα του φθινοπώρου στον τόπο τους. Η επίσκεψη στα πρόχειρα κονάκια τους είναι μία σπάνια εμπειρία να γνωρίσουμε ανθρώπους που σπάνια συναντάμε στην καθημερινή μας ζωή. Η φιλοξενία τους είναι παροιμιώδης. Μην χάσετε λοιπόν την ευκαιρία αυτή αν η βάση σας είναι ο Αγ. Γερμανός. Στον Αγ. Γερμανό, που αποτελεί και διοικητικό κέντρο της περιοχής θα πρέπει να επισκεφθείτε και το κέντρο της Εταιρείας Προστασίας των Πρεσπών που στεγάζεται σε ένα παλιό τυροκομείο στην είσοδο του χωριού. Εδώ λειτουργεί ένα μικρό κέντρο ενημέρωσης για να συλλέξετε τις πρώτες πληροφορίες για τις Πρέσπες. Οι άνθρωποι του κέντρου μένουν μόνιμα εδώ και μπορούν να σας δώσουν σημαντικές πληροφορίες για την προσπάθεια που γίνεται για την προστασία των Πρεσπών.
Το πιό γνωστό και διάσημο χωριό των Πρεσπών είναι βέβαια οι Ψαράδες. Απέχουν 12 χλμ. από την Κούλα και διατηρούν ένα δικό τους χρώμα καθώς είναι χτισμένοι στην άκρη ενός μικρού όρμου της Μεγάλης Πρέσπας. Ελάχιστοι είναι οι άνθρωποι που μένουν εδώ παρά την τουριστική ανάπτυξη και τις προσπάθειες εκείνων που ενδιαφέρονται. Από τους Ψαράδες μπορείτε να νοικιάσετε πλάβες για να επισκεφθείτε τις μοναδικές εικόνες που είναι ζωγραφισμένες πάνω στα βράχια όπως επίσης και τα ασκηταριά της περιοχής. 5 χλμ. έξω από το χωριό, στο σημείο που βρίσκετε το εκκλησάκι του Αγ. Γεωργίου μπορείτε να ξεκινήσετε μία πορεία με Νότια κατεύθυνση. Η περιοχή λέγεται Κεδρώνας και όντως έχει κέδρα, δένδρα εξαιρετικά σπάνια στην Ελλάδα. Στην αρχή κινούμαστε πάνω σε μονοπάτι έχοντας την Μεγάλη Πρέσπα αριστερά μας και στο ύψος της Κούλας στρεφόμαστε δεξιά και με Δυτική γενικά κατεύθυνση φτάνουμε πρώτα στην κορυφή Νικηφόρος Ξιφίας και στη συνέχεια στην ψηλότερή της Νικηφόρος Ουρανός (Ντέβα) στα 1.323 μ. Από εδώ θα απολαύσετε την ωραιότερη θέα των Πρεσπών. Προσοχή πάντως, η περιοχή είναι φιδότοπος γι’ αυτό μην εκπλαγείτε εάν δείτε φιδαετούς να διασχίζουν τον ουρανό. Από εδώ μπορείτε να γυρίσετε προς τα πίσω και όταν φτάσετε στο ύψος της κούλας να κατεβείτε προς τα εκεί ή να συνεχίσετε και πάλι Νότια όλη την ράχη και να βγείτε κοντά στο χωριό Πύλη. Η απόσταση μέχρι την Κούλα είναι σχετικά μεγάλη εάν δεν βρείτε κάποιο αγροτικό να σας μεταφέρει.
Τελευταίο κομμάτι της διαδρομής μας στις Πρέσπες είναι η επίσκεψη στον Αγ. Αχίλλειο, το χαρακτηριστικό νησί της Μικρής Πρέσπας. Από την Κούλα παίρνουμε τον παραλιακό δρόμο που οδηγεί για την Πύλη. Αριστερά μας βλέπουμε τους εκτεταμένους καλαμιώνες που αποτελούν το φυσικό τείχος που προστατεύει τα πουλιά από τη μεριά της στεριάς. Μετά από μερικές στροφές συναντάμε την πινακίδα του δασαρχείου που μας πληροφορεί για την πορεία μας προς την αποβάθρα από όπου θα πάρουμε τις πλάβες για να μας μεταφέρουν απέναντι. Για να συνεννοηθείτε δεν έχετε παρά να ρωτήσετε τους ανθρώπους στην ταβέρνα που βρίσκεται στην Κούλα, πάνω στο δρόμο στην άκρη της διαμορφωμένη παραλίας. Το χωριό του Αγ. Αχίλλειου αποτελείται από έντεκα σπίτια και ένας μύθος λέει ότι εάν χτιστεί άλλο θα πέσει. Πάνω από το χωριό, σε λόφο είναι χτισμένη η λιτή εκκλησία του Αγ. Αχίλλειου. Από εδώ θα έχετε την καλύτερη θέα προς το Βρωμολίμνι και τις αποικίες των πουλιών. Από το σημείο αυτό επίσης ξεκινά και το μονοπάτι που θα μας φέρει σε 10’ στα ερείπια της βασιλικής του Αγ. Αχίλλειου που χτίστηκε τον 10ο αιώνα από τον Τσάρο Σαμουήλ. Συνεχίζοντας το ανηφορικό μονοπάτι φτάνουμε σε 20’ λεπτά στην άλλη άκρη του νησιού όπου και ο τεράστιος σταυρός που έχει στήσει εκεί η Μητρόπολη Φλώρινας. Επιστροφή από τον ίδιο δρόμο και μιας και είμαστε εδώ δεν χάνουμε την ευκαιρία να μιλήσουμε με τους λιγοστούς κατοίκους. Οι διηγήσεις τους σίγουρα αξίζουν τον κόπο.
Οι πληροφορίες είναι από το Internet
Αραγμένες οι βαρκούλες στο μόλο της λίμνης... Tο μαγικό ταξίδι στα νερά της Πρέσπας...
Ρώτησα και μου είπαν ότι ο παππούς πέθανε. Φυσικά οι εφημερίδες ήταν φαίνεται, ένα προσωπικό στοίχημα. Κανείς δεν σκέφθηκε να να τις πάρει και να βρίσκει ο κόσμος που θέλει να πάρει την εφημερίδα του.
